Tôn
Nghi là Tể tướng của Lỗ Mục Công – vua nước Lỗ dưới thời Chiến Quốc. Ông có một
sở thích đặc biệt với các món chế biến từ ba ba. Biết điều này, người người
mang ba ba đến nhà tặng cho ông, tuy nhiên Công Tôn Nghi đều nhất loạt từ chối.
Em trai
ông lấy làm lạ, liền hỏi: “Huynh vốn thích ăn ba ba, tại sao người ta
có lòng tốt mang đến tặng, huynh lại không nhận?”
“Chính vì huynh thích ba ba nên mới không thể nhận. Ăn vài con
thì không sao nhưng nếu thường xuyên nhận quà của người khác, chẳng phải huynh
tự bôi nhọ thanh danh của mình, mang tiếng nhận hối lộ sao. Đến lúc đó, chức tể
tướng sẽ không thể giữ được.
Khi đó, có thèm ăn ba ba đến cỡ nào cũng khó mà được ăn. Bây giờ, không nhận
của người khác, huynh có thể yên ổn làm tể tướng, tận hưởng các món ăn yêu
thích thêm vài năm nữa là điều có thể”.
Cảm ngộ: Trong 6 điều hối hận lớn trong đời mà Tể tướng thời Bắc
Tống – Khấu Chuẩn lưu lại cho hậu thế, có câu đúc kết từ trí tuệ và trải nghiệm
của người xưa:
“Làm quan tư lợi, mất rồi mới tiếc”, ý rằng phàm là những người
gánh vác trên vai quyền và trách nhiệm với dân, hãy bỏ qua tư lợi để làm tốt
vai trò nhiệm vụ của mình, kẻo có ngày hối hận cũng đã muộn.
Có
một hòa thượng lên núi chặt củi, trên đường trở về, ông phát hiện cậu
thiếu niên nọ đã bắt được một con bướm và đang cố gắng khom hai bàn tay lại để
giữ cho nó khỏi bay.
Nhìn
thấy người tu hành, cậu cất lời: “Hòa thượng, cháu và ngài đánh cược
một ván được không?”
Hòa
thượng hỏi lại: “Cược thế nào?”
“Ngài đoán xem con bướm trong tay cháu sống hay chết? Nếu ngài
đoán sai, bó củi sẽ thuộc về cháu”,cậu thiếu niên trả lời.
Vị hòa
thượng nọ đồng ý và đoán: “Con bướm trong tay cháu chết rồi”.
Cậu
thiếu niên cười lớn đáp: “Ngài đoán sai rồi”. Nói đoạn, cậu mở
tay ra, con bướm từ trong bay lên.
Hòa thượng nói: “Được, gánh củi này thuộc về cháu”. Nói xong,
ông đặt gánh củi xuống, vui vẻ bước đi. Cậu thiếu niên không biết vì sao
hòa thượng lại có thể vui vẻ đến như vậy, nhưng nhìn gánh củi trước mặt, cậu ta
cũng không để tâm lắm mà vui vẻ gánh củi về nhà.
Nhìn
thấy con về, người cha liền hỏi số củi đó ở đâu ra, cậu mới đem chuyện kể lại
cho cha nghe.
Nghe
hết câu chuyện của con trai, đột nhiên ông giơ tay tát con một cái, giọng giận
dữ: “Con ơi là con! Con hồ đồ quá rồi! Con nghĩ là mình đã thắng sao?
Ngay cả khi con đã thua, con cũng không hề biết mình đã thua đấy!”
Lời cha
nói khiến cậu con trai ngơ ngác, không hiểu gì. Người cha liền bắt cậu
gánh bó củi lên vai, hai cha con mang củi đến trả cho nhà chùa.
Nhìn
thấy vị hòa thượng nọ, người cha liền cất tiếng: “Thưa thầy, con trai
tôi đắc tội với thầy, xin thầy lượng thứ”.
Hòa
thượng gật đầu, mỉm cười nhưng không nói gì.
Trên
đường trở về nhà, cậu thiếu niên sau một khoảng thời gian băn khoăn cuối cùng
cũng đã nói ra những nghi vấn trong lòng.
Người
cha thở dài, nói: “Vị hòa thượng đó cố ý đoán con bướm chết, như thế
con mới thả nó ra và thắng được gánh củi. Nếu ông ấy nói con bướm còn sống, con
sẽ bóp chết con bướm và con cũng sẽ thắng cược. Con cho rằng vị hòa thượng đó
không biết con tính toán gì sao?
Người ta thua một bó củi nhưng đã thắng được thứ giá trị hơn rất
nhiều, đó là lòng từ bi. Còn con, con đã thua, đã để mất thứ quý giá đó mà
chẳng hề hay biết”.
Cảm ngộ: Thắng, thua, thành, bại là những chuyện thường xuyên giày vò cuộc sống của con người. Thường thì vào những lúc chúng ta tự cho rằng mình đã thắng nhưng trên thực tế, có khi chúng ta đã thua nhiều hơn mà chẳng hay.






